Musika+Errenazimenduan

=MUSIKA ERRENAZIMENDUAN =

[|Errenazimendua]XV. eta XVI. mendeetako mugimendu soziokultura da. Errenazimenduan agertu zen artistak kulturaren arlo guztiak ukitu nahi izan zituen: arkitektura, eskultura, pintura, literatura eta musika. Eta musikan estilo berpizterik egon ez zen arren, musikak susperraldi bat izan zuen.

Garai honetan, bestalde, Luteroren, Kalbinoren eta Inglaterrako Enrike VIII.aren erreforma erlijiosoa dela bide, porrot egiten zuen Erromako Elizaren batasunak, eta latina, Europako hainbat elizetan, bere pribilegioak galtzen hasi zen, herri-hizkuntzen mesedetan (alemanera, ingelesa, euskara...). Erreforma protestanteak eta baita ere Kontrarreforma katolikoak (Trentoko Kontzilioa, 1545-1563), gainera, eragin handia izan zuten musika arloan. Honek musika estiloak eta moldeak bereiztea ekarri baitzuen. Martin Luterok "koralak" sortu zituen, anglikanoek [|"anthemen"] alde egin zuten zuten eta katolikoek "motetea" aukeratu zuten.

Musikari dagokionez, [|Errenazimenduak] beste ezaugarri hauek ere izan zituen:

- Polifonia erabiltzen da, bai musika profanoan (madrigalak...) eta bai musika erlijiosoan (moteteak...).[| Madrigala] Italian XIV. mendean sortutako eta Europan hedatutako musika-konposizioa da eta testuetan gai profanoak erabiltzen ziren.[| Motetea], berriz, XIII. mendean sortutako konposizio-mota da. Mezatako testu latindarrak kantatzeko sortu zen. Madrigalaren erlijio-alorreko aldagaitzat jotzen da.

- Bestelako [|musika profanoa] ere badago, alaiagoa: [|"La pulce d´acqua]

- Musikariak igo egiten dira eskala sozialean eta anonimotasuna galtzen dute. Errenazimenduko musikariek jadanik eliztarrak ez diren mezenasak ere izaten dituzte.

[|Josquin des Prez] (Flandesko eskolako musikari ospetsuena),[| Giovanni Palestrina] (Erromako musika eskola ospetsuaren sortzailea) eta[| Tomas Luis Victoria] (Palestrinaren ikaslea izan zen) dira garai honetako autore garrantzitsuenak.


 * [[file:datu-basea25/BERRIA, 2012-05-19.pdf|Musika tresnak eta artelanak. Pinturatik musikara (BERRIA, 2012-05-19, 46-47. orr.)]]


 * [[file:datu-basea25/BERRIA, 2012-06-09.pdf|Nafarroako erresuma XVI. mendean, musika eta literatura (BERRIA, 2012-06-09, 40. orr.)]]
 * [[file:datu-basea27/BERRIA, 2012-12-20.pdf|Nafar erresumako soinu banda (BERRIA, 2012-12-20, 37. or.)]]
 * [|Danserie ensemble: Antzinako negarra 1512 - //YouTube//]
 * [[file:datu-basea29/BERRIA, 2013-09-26.pdf|Danserie Ensemble taldeko Koldo Azkona (BERRIA, 2013-09-26, 23. or.)]]
 * [[file:datu-basea/2016-12-11_BERRIA.pdf|Carlo Gesualdo. Printze urdin oso iluna. Maite Larbururen artikulua (BERRIA, 2016-12-11, 36. or.)]]

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">- Ariketak:


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">Errenazimentuko artistak erabat anonimoak dira: Bai / Ez.
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">Palestrina Errenazimentuko musikari ospetsua da: Bai / Ez.


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|MUSIKA_ERRENAZIMENDUAN._Galderak_eta_erantzunak]


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|MUSIKA ERRENAZIMENDUAN. Ariketak.doc]

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">- Loturak (Bideoak eta artikuluak):


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Josquin des Pres: "Kyrie"]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Palestrina: "Super Flumina Babylonis"]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Victoria: "Ave Maria"]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Musika laikoa1]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Musika laikoa2]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Musika Errenazimenduan1]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Musika Errenazimenduan2]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Errenazimendua]

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">- Arkaitzen gogokoak:


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Gojira: "Love"]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Moby: "God moving over the face of the waters"]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif; font-size: 110%;">[|Sam Coke: "Wonderful World"]