Musika+Egipto+Zaharrean

 [|Egipto], batez ere, arkitektura-lan handiei esker da ezaguna, baina bertako biztanleek aisialdiko zati handi bat ere dantzatzen eta abesten igarotzen zuten, instrumenturen bat lagun zutela.

Musika beti egoten zen presente tenpluetako zeremonia erlijiosoetan, faraoiaren gortearen festetan eta baita ere herri xehearen ekitaldietan. Egiptoarrek musika ahoz aho transmititzen zuten, eta, hori dela eta, ez dakigu zehazki Egiptoko musika nolakoa zen. Honela, Egipto Zaharreko musikaren inguruan dugun informazio urria erliebeei, freskoei, papiro batzuei eta Inperio Berriko musika-instrumentuen ondareari zor diogu.

Bestalde, esan behar, [| abeslari koptoek] Egipto Zaharreko ondare musikala gorde ere dutela, eta horrek egiptoarren kultura musikala hobeto ezagutzen laguntzen digu.

Erritual erlijiosoetan jainkoengana heltzeko instrumentu indartsuena ahotsa zela uste zuten egiptoarrek. Apaizek, emakumezkoek zein gizonezkoek, jainkoak antzezten zituztenean, ereserkiak eta kantuak abesten zituzten haien ohorez. Garai hartako margoek argitzen dute abeslariak oso garrantzitsuak izan zirela. Abeslariek eurek markatzen zieten sarrera eta erritmoa instrumentistei.

Kantariek instrumentuen laguntza izaten zuten gehienetan, eta [|Egipto Zaharrean harpa izan zen musika-tresna garrantzitsuena]. Inperio Zaharrean, arku itxurako harpa handiak, sei edo zortzi harikoak, arrakasta handia izan zuen. Inperio Ertainean, berriz, harpa apainduraz bete zuten, eta, batzuetan, faraoiaren burua agertzen zen, heldulekuan zizelkatua. Inperio Berrian, azkenik, harpa zabaldu egin zuten, eta 18 hariko tresna gisa nagusitu zen. [|Lirak], harizko beste instrumentu batek, ere arrakasta handia lortu zuen piramideen herrian.

Azkenik, aipatu, Egipto Zaharrean, zeinu hieroglifiko berak adierazten zituela musika, alaitasuna eta ongizatea. Horren haritik, 2.600 urte duten hainbat papiro egiptoarretan, gaixotasunak sendatzeko baliagarriak diren abesti eta interpretazio musikalez hitz egiten da [|(musikaterapia)]


 * []
 * [[file:datu-basea33/GOIBERRI, 2015-07-03.pdf|Tomatis metodoak osasungintza eta musika uztartzen ditu. Zumarragan entzumenari buruzko hitzaldia egin berri du Amaia Lopez de Sosoagak (Gasteiz, 1974). Tomatis metodoak dituen onurak azaldu ditu, esate baterako, hiperaktibitatea edo arreta defizita sendatzen laguntzeko. Urretxun lan egiten du. Ikasketaz farmazialaria da eta betidanik osasuna izan du gogoeta nahiz kezka iturri. Ez da, ordea, osasungintzaren bide ortodoxotik joan eta medikuntza naturala, naturopatia zein iriologia ikasketekin osatu du bere prestakuntza (GOIBERRI, 2015-07-03, 10-11. or.)]]
 * http://www.eitb.eus/eu/irratia/euskadi-irratia/programak/amarauna/osoa/4392998/musika-eta-neurozientzia--amarauna--euskadi-irratia/
 * [[file:datu-basea/2016-11-13_BERRIA.pdf|Soken teoria. Maite Larbururen artikulua (BERRIA, 2016-11-13, 35. or.)]]
 * [[file:datu-basea/2017-02-19_BERRIA.pdf|Musikak hunkitzen ez dituenen kasua. Ana Galarragaren artikulua (BERRIA, 2017-02-19, 17. or.)]]
 * [[file:datu-basea1/AIURRI, 2017-06-16.pdf|Musikaterapian lizentziaduna da Zizurkilgo Maria Rodriguez (AIURRI, 2017-06-16, 6-7. or.)]]
 * [[file:datu-basea1/2017-09-08_GIPUZKOA_HITZA.pdf|Musikarekin harreman berezia du Iñaki Zalakainek (Villabona-Amasa, 1964). Loatzo musika eskolako irakaslea da gaur egun, baina txikitatik izan du lotura musikarekin: “Amak apuntatu ninduen musika eskolan, eta aitaren ilusioa ere bazen”. Irakasle ugari izan ditu bere musika ibilbidean: “Manolo Yabenekin hasi nintzen. Oso soinujole ona zen, eta harengana joaten nintzen nire bi anaia zaharrenekin”. Bi anaiek utzi egin zuten, baina berak jarraitu egin zuen. “Tarragonarekin eta Larrañagarekin aritu nintzen ikasten, eskusoinu orkestran ere ibili nintzen, eta Mendiluzerekin ere egin nituen solfeo ikasketak” (GIPUZKOAKO HITZA, 2017-09-08, 11. or.)]]
 * Musikak emozioak eraldatzeko duen gaitasunaz, https://sustatu.eus/1514993555463

__Ariketak:__

 * Egipto Zaharrean, flauta izan zen musika-tresna garrantzitsuena: Egia / Gezurra.


 * Egipto Zaharrean, zeinu hieroglifiko berak adierazten zituen musika, alaitasuna, ongizatea eta gerra: Egia / Gezurra.


 * [|MUSIKA_EGIPTO_ZAHARREAN._Galderak_eta_erantzunak]

__**Estekak (bideoak, infografiak eta artikuluak):**__


 * [|Meditation Music of Ancient Egypt (1 of 9)]
 * http://www.youtube.com/watch?v=deSpb3WwYig
 * http://www.youtube.com/watch?v=-b4FGk9SQsg
 * http://www.youtube.com/watch?v=Af3BWbMCLHQ
 * http://www.hiru.com/historia/historia_00300.html
 * [|Música en el antiguo Egipto]
 * http://fr.wikipedia.org/wiki/Musique_%C3%A9gyptienne
 * http://en.wikipedia.org/wiki/Music_of_Egypt
 * http://es.wikipedia.org/wiki/M%C3%BAsica_en_el_Antiguo_Egipto"

__**Arkaitzen gogokoak:**__


 * [|"Perfect day" (Lou Reed)]
 * [|"Kupela, kupela" (Kupela taldea)]
 * [|"Iñaki" (Zarama)]