Musika+erromantizismotik+gaur+arte

=Musika Garaikidea: musika nazionalista eta XX. mendeko musika =

=(Música Contemporánea) =

Musika erromantikoaren azken urteak musika nazionalistaren agerpenean oinarritzen dira.

Musika nazionalista joera erromantikoari lotutako mugimendua da. Garai honetan aldaketa bat gertatzen da, indibidualismo erromantikotik nazioaren berezitasuna eta balioak goraipatzera igarotzen baita. Musika nazionalista herrialde bakoitzeko folklore eta musika tradizioan oinarritzen da. Musikariek euren nazioaren bozeramaile musikalak diren sentipena dute. Lehen musikari nazionalistak errusiarrak dira: Piotr Ilich Txaikovski (1840-1893), [|Aleksander Borodin] edo [|Rimski-Korsakov]. Baina beste eskola batzuk ere egon ziren musika nazionalistaren barruan: eskola bohemiarra, eskola eskandinabiarra,... Espainian [|Fallak]musika herrikoia egin zuen baina bere aberkideak izan ziren ([|Albeniz] eta [|Granados)]eskola nazionala sortzen saiatuko zirenak. Euskal nazionalismoa ordezkatzen duten musikari batzuk honako hauek dira: [|Jesus Guridi],[| Aita Donostia]...

Azkenik, XX. mendeko musika bezala ezagutzen duguna. Garai horretan musikaren inguruan esperimentazio ugari egiten da eta musika joera eta korronte ezberdinak agertzen dira. Etengabeko berrikuntza eta originaltasunaren bilaketa izango dira garai honetako ezaugarri nagusia. Irratia eta gainontzeko komunikabideen garapenarekin eta hedapenarekin musika inoiz baino arinago helduko da entzuleengana, eta hauek arinago epaitzeko aukera izango dute. Honela XX. mendearen lehen erdian, "ismoak" gauzatzen dira: inpresionismoa (Claude Debussy eta [|Maurice Ravel )], expresionismoa ([| Arnold Schönberg] , neoklasizismoa ([|Igor F. Stravinski)]...


 * [|Do-do si do... Ravel. Boleroa (ARGIA, 2007-07-29)]
 * [|Bittor Corret, Christian Larralde eta Maider Oyarzabal hiru koregrafoen begiradak biltzen dira « Ravel Jauna» euskal musikariaren omenez muntatu dantza ikusgarri honetan. Donibane-Garaziko emanaldiaz baliatu zen Kanaldude Peio Labeyrie eta Xabi Etxeberrirekin aipatzeko nola uztartu dituzten musika klasikoa eta euskal dantza herrikoia, sorkuntzaren bidez bata besteari lotuz (KANALDUDE, 2013-04-30)]
 * [[file:datu-basea33/BERRIA, 2016-06-05.pdf|Kobzari esetsiak. Elena Martinez Rubioren artikulua (BERRIA, 2016-06-05, 48. or.)]]
 * [[file:datu-basea1/GAZTEZULO, 2017ko otsaila.pdf|Klasiko garaikideak. Formakuntza klasikoa jaso dute musika garaikidea imajinatu eta sortzeko. Ez duelako zentzu handirik XXI. mendeko Mozart berriak idatzi, jo eta entzutearekin tematzeak; musikaria, zenbat eta adimen zabalagoduna, orduan eta osoagoa eta aberatsagoa delako. Euskal Herrira egindako bisitatxo batean lotu ditugu Urquiza konpositorea eta Zubimendi soinujolea; burua nahiz hatzak dantzan jarriz, konpas zein izerdi tanta bakoitzean darien talentua eta pasioa ere lerro eta irudi hauetan harrapatzeko gai izango ahal gara! (GAZTEZULO, 2017ko otsaila, 16-19. or.)]]
 * Claude Debussy, https://www.berria.eus/paperekoa/1974/030/001/2018-03-23/tradizioaren_iraultzaile_klasikoa.htm
 * Bizitza efimero bat betiereko musikan. Duela mende bat hil zen Lili Boulanger musika konpositorea. 24 urtez besterik ez zen bizi izan, baina gaztetatik hasi zen maisulanak konposatzen, eta Erromako Sari prestigiotsua ere lortu zuen. Aitortza hori jaso zuen lehen emakumea izan zen. https://www.berria.eus/paperekoa/1804/029/001/2018-03-14/bizitza_efimero_bat_betiereko_musikan.htm

__Galderak__:


 * Musika nazionalista herrialde bakoitzeko folklorean eta tradizio musikalean oinarritzen da: Egia / Gezurra.
 * Txaikovski konposagile errusiarra musika nazionalistaren barruan kokatzen dugu: Egia / Gezurra.
 * Musika nazionalista Polonian sortu zen: Egia / Gezurra.
 * Maurice Ravel musikaria inpresionismoaren barruan kokatzen dugu: Egia / Gezurra.
 * XX. mendeko musika beste garai artistikoetakoa baino homogeneoagoa eta uniformeagoa da: Egia / Gezurra.


 * [|MUSIKA_GARAIKIDEA._Galderak_eta_erantzunak]

__Loturak (artikuluak eta bideoak)__:


 * [|Claude Debussy]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Maurice Ravel]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Txaikovski]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Stravinsky]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Bideoa1. Txaikovski]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Bideoa2. Guridi]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Bideoa3. Guridi]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Bideoa4. Debussy]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Bideoa5. Ravel-Boleroa]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Bideoa6. Ravel-Boleroa2]
 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Bideoa7. Stravinski]

<span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">__Arkaitzen gogokoak__:


 * <span style="font-family: Verdana,Geneva,sans-serif;">[|Chico Buarque eta Milton Nascimiento: "O que será"]